–deur Gerda Potgieter
Artikelbron: DevotedMag
Bykans daagliks word ons oorval met nuus oor die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kulturele, Godsdienstige en Taalgemeenskappe, beter bekend as die CRL Regtekommissie, of bloot net die Kommissie, se planne om godsdiens te reguleer. Dit is nie alles goeie nuus nie. Die publiek word van verskeie kante af met inligting bestook, en dit raak moeilik om kop te hou.
Daarby blyk daar ook onder Christelike geledere verdeeldheid te wees. ’n Onlangse SAUK-nuusberig het byvoorbeeld berig dat Pastoor Joshua McCauley van Rhema, onder andere, gevra het dat “die kerk gereguleer moet word”. Sy uitlatings, asook die kritiese opmerkings van TEASA se Algemene Sekretaris, Ps Moss Nthla, teenoor groepe wat nie die CRL se planne ondersteun nie, het verdere spanning veroorsaak. Dit is jammer, want indien daar ooit ’n tyd was vir Christene om saam te staan, is dit juis nou. Dit sal ’n ernstige saak wees indien die Staat daarin sou slaag om sy huidige planne om godsdiens te beheer, deur te voer – veral aangesien dit vir baie voorkom asof die Christendom spesifiek geteiken word.
Die huidige CRL-kommissaris, Me Thoko Mkhwanazi-Xaluva, is nie ’n vreemdeling vir omstredenheid nie. Sy word gereeld op openbare platforms onderhou oor haar standpunte rondom die regulering van godsdiens. Kommentaar op hierdie platforms dui daarop dat sommige mense haar as konfronterend of onempaties ervaar, en sekere van haar verwysings na Christene en Christenkerke het aanstoot gegee. Dit is dus nie verbasend dat daar oproepe vir haar ontslag as Kommissaris was nie. Tog bly dit belangrik om verby emosie te kyk en die feite nugter te oorweeg. Om vorentoe te beweeg, moet daar objektief na beide kante gekyk word om ’n duideliker geheelbeeld te vorm van wat tans aan die gang is.
ARGUMENTE TEEN DIE CRL SE PLANNE OM GODSDIENS TE REGULEER
Die CRL het voorstelle gemaak oor die regulering van godsdiens. Die Kommissaris het in onderhoude voorgestel dat daar moontlik ’n lisensiestelsel vir godsdienstige leierskap en kerkkantore ingestel kan word – soortgelyk aan hoe ander beroepsgroepe gereguleer word. Hierdie voorstel is deur baie Christelike groepe geïnterpreteer as moontlike staatlike inmenging in geloofsvryheid. Kritici voer aan dat so ’n stelsel die outonomie van kerke kan ondermyn en ruimte skep vir onnodige inmenging in geloofsake wat sentraal staan tot die Christendom.
Aan die ander kant voer ondersteuners aan dat die Kommissie poog om kwesbare mense teen misbruik binne sekere godsdienstige kontekste te beskerm, en nie daarop uit is om geloof self te beperk nie. Teenstanders wys egter daarop dat daar reeds bestaande wetgewing is wat mense teen uitbuiting en bedrog beskerm, en dat addisionele regulering moontlik onnodig kan wees.
Christengroepe en -leiers is besig om te mobiliseer en hulle teen die voorgestelde beleidsrigtings uit te spreek, aangesien hulle dit as ’n bedreiging vir godsdiensvryheid beskou. Sommige meen ook dat sekere openbare uitsprake van die Kommissaris ’n gebrek aan begrip toon vir hoe Christene hul geloof uitleef.
WAT IS DIE ROL VAN DIE CRL-KOMMISSARIS?
Die CRL is ’n Hoofstuk 9-instelling ingevolge die Suid-Afrikaanse Grondwet. Dit beteken:
• Die instelling moet onafhanklik en onpartydig optree.
• Dit moet die regte van alle godsdienste en kulture beskerm – nie net een nie.
• Dit mag nie teen ’n spesifieke geloof diskrimineer nie.
Die persoonlike oortuigings van die Kommissaris behoort nie ’n rol te speel in amptelike besluite nie. Hoewel die huidige Kommissaris herhaaldelik beklemtoon dat die fokus op beskerming teen misbruik val en nie teen geloof self nie, het sekere uitsprake in die openbaar vrae laat ontstaan oor haar benadering tot sekere Christelike oortuigings. Sommige opmerkings is deur Christene as neerhalend ervaar, wat bygedra het tot wantroue.
Dit is ook nie die eerste keer dat die CRL pogings aanwend om godsdiens te reguleer nie. In 2018 het die Parlement se Portefeuljekomitee oor Samewerkende Bestuur die Kommissie se oproep vir wetgewing om godsdiens te reguleer, eksplisiet verwerp. Daarna is ’n Artikel 22-komitee saamgestel om verdere raamwerke te ondersoek. Hierdie ontwikkeling is deur sommige Christelike groepe met groot wantroue bejeën.
HOE NOU VERDER?
Vir die saak van regverdigheid is dit noodsaaklik om ’n duidelike onderskeid te tref tussen kritiek op spesifieke praktyke binne ’n geloofsgemeenskap en diskriminasie teen die geloof self. Die beskerming van burgers teen misbruik is belangrik, maar so ook die beskerming van grondwetlike godsdiensvryheid.
Tot op hede het geen onafhanklike hof bevind dat die Kommissaris teen Christene diskrimineer nie. Tog het haar openbare optrede en kommunikasietoon by sommige gelowiges rooi ligte laat flikker. Openbare leierskap gaan nie net oor wat gesê word nie, maar ook hoe dit gesê word. In geloofsake is toon en sensitiwiteit besonder belangrik. Selfs ’n geringe gebrek aan empatie kan vertroue skaad.
In ’n tyd van verdeeldheid bly dit noodsaaklik dat Christene met wysheid, onderskeiding en eenheid reageer. Die gesprek oor regulering behoort met nugterheid en respek gevoer te word, terwyl die beginsel van godsdiensvryheid met vasberadenheid beskerm word.
Klik hier om OP HOOGTE van die nuus te bly deur op ons GRATIS weeklikse nuusbrief in te teken.
> Ondersteun asseblief Christen-media en -joernalistiek in Suid-Afrika. Help ons om die Woord van God te verkondig en standpunt in te neem vir die waarheid deur ’n skenking aan ons bediening te maak. Ons waardeer jou ondersteuning. Klik hier om hande te vat met JUIG! Tydskrif.
Datum gepubliseer: 02/03/2026
Foto’s verkry deur FreePik
VRYWARING
JUIG! Nuus is ’n Christen-nuusportaal wat vooraf gepubliseerde artikels deur skrywers van oral in die wêreld beskikbaar stel. Die skakel en oorspronklike bron van elke artikel word verskaf en die skrywer van elke artikel word ook aangedui (waar moontlik). Hoewel ons ook baie van ons eie artikels publiseer wat deur JUIG! se eie joernaliste geskryf is, skep ons nie uitsluitlik ons eie inhoud nie. Enige sienings of menings wat op hierdie webtuiste verskyn, is uitsluitlik dié van die skrywer en verteenwoordig nie noodwendig dié van die maatskappy nie.
