–Artikelbron: Gateway News
In ’n belangrike regsontwikkeling het die Keniaanse appèlhof ’n vorige uitspraak van die hooggeregshof omvergewerp wat aborsie as ’n fundamentele grondwetlike reg bevestig het.
Die uitspraak, wat Vrydag gelewer is, beteken ’n groot wending in ’n langdurige regstryd wat die Oos-Afrikaanse land diep verdeel het. Die beslissing herstel in wese die streng beperkings op aborsie en baan die weg vir wat baie regskenners glo uiteindelik in die Keniaanse hooggeregshof beslis sal word.
Die saak spruit voort uit ’n voorval in 2022 waar ’n tiener mediese noodhulp gesoek het ná komplikasies met haar swangerskap. ’n Dokter het destyds bepaal dat sy ’n miskraam gehad het en het daarna die nodige mediese sorg verleen. Beide die tiener en die mediese praktisyn is later deur die hooggeregshof onskuldig bevind.
In daardie belangrike uitspraak van 2022 het die hooggeregshof verklaar dat toegang tot aborsie ’n fundamentele reg onder die Keniaanse grondwet is. Die hof het verder beslis dat die arrestasie en vervolging van pasiënte en gesondheidswerkers in sulke gevalle ongrondwetlik is.
Die appèlhof het egter Vrydag van hierdie interpretasie verskil. Die regters het volgehou dat die grondwet die reg op lewe van ’n kind beskerm, en het die standpunt bevestig dat aborsie verbode bly, behalwe in uiterste gevalle waar die moeder se lewe in onmiddellike gevaar verkeer.
“In effek is aborsie nie ’n fundamentele reg wat deur die grondwet gewaarborg word nie. Inteendeel, die grondwet verbied dit uitdruklik, maar maak voorsiening vir beperkte uitsonderings waar dit wel toelaatbaar mag wees,” het die hof beslis.
Volgens Kenia se strafwet kan iemand wat ’n aborsie uitvoer of probeer uitvoer, tot 14 jaar tronkstraf opgelê word. Hoewel die grondwet die prosedure toelaat indien ’n opgeleide gesondheidswerker bepaal dat dit noodsaaklik is om die moeder se lewe of gesondheid te red, verklein Vrydag se uitspraak die ruimte wat die 2022-uitspraak geskep het.
Die Center for Reproductive Rights, ’n internasionale menseregte-organisasie, het die uitspraak as ’n “terugslag” vir vroue se reproduktiewe gesondheid beskryf. Die organisasie het reeds aangedui dat hulle die saak na die hooggeregshof wil neem om “hierdie afwyking reg te stel”.
Aan die ander kant van die debat het die Kenya Christian Professionals’ Forum, wat saam met die prokureur-generaal die appèl aangeteken het, die beslissing verwelkom. Charles Kanjama, ’n regsgeleerde en voormalige voorsitter van die forum, het gesê die appèlhof het “grondwetlike balans herstel” wat volgens hom deur die laer hof se uitspraak versteur is.
Hy het gesê die uitspraak beteken dat enige persoon wat ingevolge artikels 158, 159 of 160 van die strafwet aangekla word, nou konkrete bewys sal moet lewer dat hulle nie betrokke was by “aborsie op aanvraag” nie.
Die regsdebat kom te midde van kommerwekkende gesondheidstatistieke. ’n Verslag van 2025, gepubliseer deur Kenia se departement van gesondheid, die African Population and Health Research Center en die Guttmacher Institute, beraam dat byna 792 000 geïnduseerde aborsies tussen April 2023 en Mei 2024 in die land plaasgevind het. Die verslag wys daarop dat aborsie een van die grootste oorsake van moedersterftes in die streek is.
Die situasie in Nigerië:
Die regsstryd in Kenia weerspieël die situasie in Nigerië, waar aborsie steeds streng gereguleer word. Volgens Nigerië se strafwetgewing – beide die Criminal Code in die suide en die Penal Code in die noorde – is die prosedure oor die algemeen onwettig.
Die enigste duidelike wetlike uitsondering in Nigerië is wanneer die prosedure uitgevoer word om die lewe van die swanger vrou te red. Enige poging om buite hierdie beperkte raamwerk ’n aborsie te bekom, kan lei tot 14 jaar gevangenisstraf vir die praktisyn en tot sewe jaar vir die vrou wat betrokke is.
Ten spyte van hierdie beperkings waarsku gesondheidskenners gereeld oor die hoë voorkoms van onveilige aborsies in Nigerië, wat aansienlik bydra tot die land se hoë moedersterftesyfer. Hoewel sommige deelstate begin het om die Violence Against Persons (Prohibition) Act (VAPP) toe te pas om beter beskerming aan slagoffers van seksuele geweld te bied, bly die kernverbod op aborsie steeds ’n onderwerp van intense nasionale en godsdienstige debat.
Klik hier om OP HOOGTE van die nuus te bly deur op ons GRATIS weeklikse nuusbrief in te teken.
> Ondersteun asseblief Christen-media en -joernalistiek in Suid-Afrika. Help ons om die Woord van God te verkondig en standpunt in te neem vir die waarheid deur ’n skenking aan ons bediening te maak. Ons waardeer jou ondersteuning. Klik hier om hande te vat met JUIG! Tydskrif.
Datum gepubliseer: 14/05/2026
Hoofbeeld: Beeld slegs vir illustratiewe doeleindes. Kunswerk aangepas vanaf www.freepik.com
VRYWARING
JUIG! Nuus is ’n Christen-nuusportaal wat vooraf gepubliseerde artikels deur skrywers van oral in die wêreld beskikbaar stel. Die skakel en oorspronklike bron van elke artikel word verskaf en die skrywer van elke artikel word ook aangedui (waar moontlik). Hoewel ons ook baie van ons eie artikels publiseer wat deur JUIG! se eie joernaliste geskryf is, skep ons nie uitsluitlik ons eie inhoud nie. Enige sienings of menings wat op hierdie webtuiste verskyn, is uitsluitlik dié van die skrywer en verteenwoordig nie noodwendig dié van die maatskappy nie.
