– Artikelbron: FOR SA
Woensdag, 11 Februarie 2026, het ’n betekenisvolle oomblik gemerk in die voortgesette dispuut tussen die CRL Regtekommissie en Suid-Afrika se geloofsgemeenskappe.
Na volgehoue versoeke van verskeie godsdiensliggame en burgerlike organisasies het die Portefeuljekomitee oor Samewerkende Regering en Tradisionele Sake (PC COGTA) ’n vergadering belê om besorgdhede aan te hoor oor die CRL-voorsitter se volgehoue poging om staatsregulering van godsdiens deur middel van die Artikel 22-komiteeproses te bevorder.
Dit was die eerste formele geleentheid vir geloofsgemeenskappe om die Parlement direk oor die aangeleentheid toe te spreek. Die boodskap aan die PC COGTA was duidelik en ondubbelsinnig: daar is geen steun onder geloofsgemeenskappe vir wetgewing om godsdiens te reguleer nie.
Wye geloofsopposisie
Hoewel die CRL se aandag hoofsaaklik op die Christendom gefokus het, is voorleggings deur ’n breë spektrum van godsdienstige leiers gemaak, insluitend verteenwoordigers van die Moslem-gemeenskap en Afrika-tradisionele spiritualiteit. Hierdie leiers het ernstige kommer uitgespreek oor wat hulle as onbillike diskriminasie beskou deurdat hulle van die Artikel 22-komiteeproses uitgesluit is. Hulle het gewaarsku dat enige wetgewende uitkoms alle geloofstradisies gelyk sal raak.
Belanghebbendes het besware geopper rakende inklusiwiteit, godsdienstige verteenwoordiging, die doel en grondwetlike grondslag van die Artikel 22-komitee, asook die risiko van uiteindelike staatsregulering van godsdienstige instellings.
Terwyl hulle ondubbelsinnig misbruik of kriminele optrede binne godsdienstige omgewings veroordeel het, het geloofsleiers beklemtoon dat sodanige gedrag deur bestaande straf- en siviele wetgewing aangespreek moet word, en nie deur nuwe regulerende wetgewing wat op godsdiens gemik is nie.
FOR SA: ’n Grondwetlike vraagstuk
FOR SA se voorlegging het die aangeleentheid vierkantig as ’n grondwetlike vraagstuk gestel.
“Dit is in wese ’n grondwetlike kwessie,” het Michael Swain, uitvoerende direkteur van FOR SA, gesê. “Misbruik en uitbuiting is misdade. Dit moet doeltreffend en sonder huiwering deur die Staat vervolg word. Die skep van addisionele wetgewing om godsdiens te reguleer is nie nodig nie en ook nie grondwetlik toelaatbaar nie, veral waar werkbare alternatiewe oplossings reeds bestaan en voorgestel is.”
Swain het bevestig dat Suid-Afrika se regsraamwerk omvangryk en robuust is, en dat enige inperking van die reg op godsdiensvryheid deur onnodige wetgewende ingryping onaanvaarbaar sou wees.
“Daar is reeds praktiese, werkbare alternatiewe in plek,” het hy bygevoeg. “Die Grondwet vereis dat die minste beperkende maatreëls gebruik moet word. Daardie drempel is eenvoudig nie bereik nie.”
Akademiese bewyse bevraagteken CRL-eise
Senior internasionale akademici en regskundiges het ook tot die gesprek bygedra. Professor Christof Sauer van die Internasionale Instituut vir Godsdiensvryheid (IIRF) het navorsing voorgelê wat die CRL-voorsitter se bewering weerlê dat lede van die Artikel 22-komitee 40 tot 45 miljoen Christene verteenwoordig. Hy het ook data aangebied wat die stelling betwis dat misbruik en kriminaliteit binne die geloofsektor sistemies of wydverspreid is.
Nietemin was daar eenstemmige ooreenstemming onder alle voorleggers dat enige kriminele wangedrag binne godsdienstige instellings beslissend deur Suid-Afrika se bestaande regsmeganismes aangespreek moet word.
Oproepe tot aanspreeklikheid
Verskeie voorleggings het gevra vir ondersoek na die optrede van die CRL-voorsitter, Me Thoko Mkwanazi-Xaluva. Geloofsleiers het kommer uitgespreek oor wat hulle as neerhalende opmerkings teenoor Christelike gemeenskappe beskryf het, asook die uitsluiting van groot godsdiensliggame van betekenisvolle deelname aan die Artikel 22-proses.
Hierdie bekommernisse is versterk deur ’n beëdigde verklaring van die voormalige voorsitter van die Artikel 22-komitee, Professor eerw Musa Xulu, wat verklaar het dat die Komitee “gebruik word as ’n dekmantel om ’n voorafbepaalde agenda van staatsbeheer oor godsdiens te verbloem, wat deels gedryf word deur persoonlike vyandigheid teenoor bepaalde Christelike geloofstradisies.”
Daar is ook kommer uitgespreek oor verdeeldheid binne geloofstrukture. Die Evangeliese Alliansie van Suid-Afrika (TEASA), wat die CRL Kommissie se agenda ondersteun het, het beduidende interne teenkanting van lidliggame ervaar. Die Apostoliese Geloofsending (AGS) het reeds sy lidmaatskap onttrek, en ander groot denominasies het aangedui dat hulle moontlik dieselfde pad kan volg.
PC COGTA se reaksie
Na afloop van die betrokkenheid het die PC COGTA ’n mediaverklaring uitgereik waarin twee kernbeginsels herbevestig is: dat godsdiensvryheid grondwetlik gewaarborg en beskerm moet word, en dat gemeentelede teen misbruik beskerm moet word.
Die voorsitter van die Komitee, dr Zweli Mkhize, het bevestig dat die Komitee die aangeleentheid aktief hanteer, insluitend die verkryging van ’n regsmening en verdere konsultasie met belanghebbendes, na aanleiding van ’n opdrag van die Speaker van die Nasionale Vergadering om die kwessie ernstig te oorweeg.
Die PC COGTA het aangedui dat dit sal ondersoek of daar gemeenskaplike grond binne ’n grondwetlike raamwerk gevind kan word, voortgesette konsultasies met godsdiensliggame, die CRL Kommissie en die Minister van COGTA sal voer, en vrae rondom die grondwetlikheid van die Artikel 22-mandaat, die toereikendheid van bestaande wetgewing en kommer oor die Kommissie se leierskap sal ondersoek.
Die Komitee sal verdere navorsing en betrokkenheid onderneem voordat daar aan die Speaker verslag gedoen word.
Versigtige optimisme
FOR SA is versigtig optimisties oor die uitkoms van die gesprek.
“Vandag het gewys dat geloofsgemeenskappe oor tradisies heen verenig is in die verdediging van grondwetlike vryhede, terwyl hulle ondubbelsinnig misbruik veroordeel,” het Swain gesê. “Ons word bemoedig dat die Parlement hierdie bekommernisse ernstig opneem. Nietemin sal ons waaksaam bly. Die grondwetlike beskerming van geloof en vryheid mag nie deur onnodige en grondwetlik onregverdigbare wetgewing uitgehol word nie.”
FOR SA spreek sy waardering uit teenoor die talle leiers, akademici en gemeenskapsverteenwoordigers wat deelgeneem het en steeds opstaan ter verdediging van grondwetlike regte.
Klik hier om OP HOOGTE van die nuus te bly deur op ons GRATIS weeklikse nuusbrief in te teken.
> Ondersteun asseblief Christen-media en -joernalistiek in Suid-Afrika. Help ons om die Woord van God te verkondig en standpunt in te neem vir die waarheid deur ’n skenking aan ons bediening te maak. Ons waardeer jou ondersteuning. Klik hier om hande te vat met JUIG! Tydskrif.
Datum gepubliseer: 04/03/2026
Foto’s verkry deur FreePik
VRYWARING
JUIG! Nuus is ’n Christen-nuusportaal wat vooraf gepubliseerde artikels deur skrywers van oral in die wêreld beskikbaar stel. Die skakel en oorspronklike bron van elke artikel word verskaf en die skrywer van elke artikel word ook aangedui (waar moontlik). Hoewel ons ook baie van ons eie artikels publiseer wat deur JUIG! se eie joernaliste geskryf is, skep ons nie uitsluitlik ons eie inhoud nie. Enige sienings of menings wat op hierdie webtuiste verskyn, is uitsluitlik dié van die skrywer en verteenwoordig nie noodwendig dié van die maatskappy nie.
