–deur SAFCEI
Artikelbron: verskaf
Omgewingsgeregtigheidsorganisasies betwis die wettigheid van goedkeuring vir die lank-vertraagde Nuclear-1-projek.
Drie omgewingsgeregtigheidsorganisasies het ’n Hooggeregshof-aansoek geloods teen die omgewingsgoedkeuring wat aan Eskom se voorgestelde Nuclear-1-kragstasie verleen is. Hulle voer aan dat die goedkeuring toegestaan is in stryd met verpligte vereistes van Suid-Afrika se wetgewing oor omgewingsimpakstudies. Die voorgestelde 4 000 MW-projek sal by Duynefontein, langs die bestaande Koeberg-kernkragstasie naby Kaapstad, gebou word.
Die Southern African Faith Communities’ Environment Institute (SAFCEI), Greenpeace Africa en Earthlife Africa Johannesburg beskryf Nuclear-1 as ’n “zombie”-kernprojek wat byna twee dekades ná die begin van die goedkeuringsproses in 2007 weer tot lewe gebring is. Die omgewingsgoedkeuring is in 2017 verleen, en appèlle daarteen is eers in 2025 afgehandel ná ’n buitengewoon lang proses.
Die organisasies is bekommerd dat kernprojekte van hierdie omvang kapitaalverpligtinge van honderde miljarde rand kan behels, en moontlik meer as een triljoen rand kan oorskry, afhangend van tegnologie, konstruksiekoste en finansieringsreëlings. Dit kan ook implikasies hê vir elektrisiteitstariewe en belastingbetalers.
Die aansoek betwis beide die 2017-besluit van die Hoofdirekteur: Geïntegreerde Omgewingsmagtigings van die Departement van Bosbou, Visserye en die Omgewing om die goedkeuring aan Eskom te verleen, sowel as die 2025-besluit van die minister om appèlle teen dié goedkeuring van die hand te wys.
Die organisasies voer aan dat die omgewingsgoedkeuring toegestaan is sonder dat daar behoorlik aan verpligte vereistes van Suid-Afrika se omgewings impakwette voldoen is.
Die hersieningsaansoek berus op verskeie gronde, insluitend die volgende:
- Die organisasies meen dat besluitnemers nie ’n behoorlike projek spesifieke beoordeling gedoen het oor of die bou van die kernkragstasie by Duynefontein nodig of wenslik is nie, en hoofsaaklik staatgemaak het op nasionale elektrisiteitsbeplanning eerder as op ’n vereiste projek spesifieke behoefte- en wenslikheid ontleding.
- Hulle voer ook aan dat hernubare energietegnologieë nie voldoende as alternatiewe oorweeg is nie. Die omgewingsassessering het volgens hulle gesteun op verouderde aannames oor elektrisiteitsvraag, energiekoste en die behoefte aan kernkrag as “basislading”, en het nie voldoende rekening gehou met ontwikkelings in hernubare energie en battery-energiebergingstelsels nie. Volgens die organisasies kan elektrisiteitsbehoeftes voorsien word deur kombinasies van hernubare energie, soos son- en windkrag, ondersteun deur bergingstegnologie.
- Die organisasies voer verder aan dat die opsie om glad nie met die projek voort te gaan nie, nie sinvol geëvalueer is soos deur die wet vereis nie.
- Hulle meen ook dat die omgewingsassessering nie die moontlike omgewings-, gesondheids- en sosio-ekonomiese gevolge van ’n katastrofiese kerninsident, waar straling onbeheers vrygestel word, voldoende oorweeg het nie.
SAFCEI se uitvoerende direkteur, Francesca de Gasparis, het gesê: “Die toekenning van die omgewings impak goedkeuring vir die Duynefontein-terrein, sewentien jaar nadat dit oorspronklik ingedien is, is die herlewing van ’n kernenergieplan wat meer as ’n dekade gelede reeds gestaak moes gewees het. Wat ons nou sien, is ’n ‘zombie’-herlewing van dieselfde plan – sonder deursigtigheid, behoorlike parlementêre toesig, ekonomiese regverdiging of betekenisvolle openbare deelname.”
Cynthia Moyo, klimaats- en energieveldtogvoerder by Greenpeace Africa, het gesê: “Dit is fundamenteel onregverdig om Suid-Afrikaners en toekomstige geslagte te belas met die finansiële risiko, radioaktiewe afval en moontlike katastrofiese ongelukke van ’n grootskaalse kernprojek, terwyl veiliger, vinniger en meer bekostigbare hernubare energie-opsies reeds beskikbaar is. Suid-Afrika bevind hom in ’n klimaat- en ekonomiese krisis, en om met kernkrag voort te gaan sonder om die langtermynimpakte volledig in ag te neem, is roekeloos en onverantwoordelik. Klimaatsgeregtigheid beteken om gemeenskappe te beskerm teen onnodige risiko en skuld, nie om die land vas te pen aan dekades van duur infrastruktuur wat slegs ’n paar bevoordeel nie. Hierdie saak gaan daaroor om ’n duidelike grens te trek – ons energietoekoms moet veilig, regverdig en in lyn wees met die grondwetlike reg op ’n gesonde omgewing vir huidige en toekomstige geslagte.”
Lesai Seema, direkteur van Cullinan and Associates, het gesê: “Ons is dankbaar om hierdie organisasies te ondersteun om te verseker dat besluite met langtermyngevolge vir miljoene Suid-Afrikaners volgens die wet geneem word. ’n Verbintenis om miljarde rand aan kernkrag te bestee, moet voldoen aan nasionale wetgewing en eerlik rekenskap gee van die omgewings-, sosiale en ekonomiese gevolge vir huidige en toekomstige geslagte.”
Die organisasies vra die Hooggeregshof om die omgewingsgoedkeuring en die minister se appèlbesluit onwettig te verklaar en tersyde te stel.
Na betekening van die stigtingsverklaring is die saak nou deel van die openbare rekord.
Klik hier om OP HOOGTE van die nuus te bly deur op ons GRATIS weeklikse nuusbrief in te teken.
> Ondersteun asseblief Christen-media en -joernalistiek in Suid-Afrika. Help ons om die Woord van God te verkondig en standpunt in te neem vir die waarheid deur ’n skenking aan ons bediening te maak. Ons waardeer jou ondersteuning. Klik hier om hande te vat met JUIG! Tydskrif.
Fotos verkry deur oorspronklike artikel
Datum gepubliseer: 24/03/2026
VRYWARING
JUIG! Nuus is ’n Christen-nuusportaal wat vooraf gepubliseerde artikels deur skrywers van oral in die wêreld beskikbaar stel. Die skakel en oorspronklike bron van elke artikel word verskaf en die skrywer van elke artikel word ook aangedui (waar moontlik). Hoewel ons ook baie van ons eie artikels publiseer wat deur JUIG! se eie joernaliste geskryf is, skep ons nie uitsluitlik ons eie inhoud nie. Enige sienings of menings wat op hierdie webtuiste verskyn, is uitsluitlik dié van die skrywer en verteenwoordig nie noodwendig dié van die maatskappy nie.
