Saamgestel deur: Gillian Fraser
Artikelbron: JUIG! Tydskrif
In 1947, in die dorre wildernis naby die Dooie See, was ’n jong Bedoeïense skaapwagter, Muhammad edh-Dhib, besig om na ’n verlore bok te soek. Toe hy ’n klip in ’n grot ingooi, hoor hy die geluid van kleipotte wat breek. Hy klim na binne en ontdek kleihouers met antieke rolle – ’n ontdekking wat die akademiese wêreld sou skud en die geloof van miljoene sou versterk. Hierdie toevallige ontdekking het uitgestaan as een van die grootste argeologiese ontdekkings ooit: die Dooie See-rolle. Hierdie geskrifte, wat vir byna 2 000 jaar versteek was, bevat van die oudste bestaande kopieë van die Hebreeuse Skrifte en bied buitengewone bevestiging van die Bybel se bewaring.
Wat is die Dooie See-rolle?
Die rolle is ’n versameling van sowat 900 dokumente, geskryf hoofsaaklik in Hebreeus, maar ook in Aramees en Grieks. Hulle dateer van ongeveer 250 v.C. tot 68 n.C., toe die Romeinse leër die nabygeleë nedersetting van Qumran verwoes het. Die rolle is in 11 grotte langs die noordwestelike oewer van die Dooie See gebêre, waarskynlik deur ’n Joodse sekte bekend as die Esseners. Onder die manuskripte is gedeeltes van elke Ou Testamentiese boek behalwe Ester. Die bekendste is die volledige rol van Jesaja, wat meer as ’n eeu voor die geboorte van Christus gekopieer is. Ander geskrifte sluit gemeenskapsreëls, Skrifkommentare en apokaliptiese profesieë in.
Waarom is hulle so belangrik?
Voor hierdie ontdekking dateer die oudste volledige Hebreeuse manuskripte uit ongeveer 1000 n.C. – meer as ’n millennium ná die voltooiing van die Ou Testament. Sceptici het beweer dat die Bybelteks oor tyd verander is. Die Dooie See-rolle het die teendeel bewys. Toe geleerdes die Jesaja-rol van Qumran vergelyk het met die Masoretiese teks wat in ons moderne Bybels gebruik word, het hulle ’n verbasende 95% woord-vir-woord ooreenkoms gevind. Die verskille het hoofsaaklik net op spelling of klein grammatikale punte neergekom, sonder om die betekenis te raak. Dit het bevestig wat die Skrif self verkondig: “Gras verdor en blomme verwelk, maar die woord van ons God bly vir ewig” (Jes 40:8).
Hoe is hulle gevind?
Die eerste grot is deur skaapwagters ontdek, maar argeoloë het gou by die soektog aangesluit. Tussen 1947 en 1956 is duisende rolfragmente uit 11 grotte opgegrawe. Sommige was goed bewaar in houers, terwyl ander broos en gebreek was en jare se geduldige restourasie vereis het. Interessant genoeg het die ontdekking plaasgevind toe Israel weer as ’n nasie gebore is. Baie gelowiges het die tydsberekening as voorsienigheid beskou – ’n tasbare herinnering aan God se verbondsbeloftes en die onveranderlike waarheid van sy Woord.
Die wêreld waarin Jesus geleef het
Die Dooie See-rolle werp ook lig op die Joodse wêreld van die eerste eeu. Die geskrifte openbaar ’n gemeenskap wat vol verwagting na die Messias uitgesien het, streng rituele reinheid gehandhaaf het, en oortuig was dat hulle in die laaste dae leef. Al het hulle teologie van die van die Fariseërs en Sadduseërs verskil, was hul toewyding aan die Skrif intens. Sommige geleerdes glo Johannes die Doper is moontlik beïnvloed deur, of was ten minste bekend met, die soort woestyn-gemeenskap wat by Qumran bestaan het. Die woestyn-omgewing, die oproep tot bekering en die verwagting van God se Koninkryk – dit is temas wat sowel in die evangelies as in hierdie antieke sektariese geskrifte gevind word.
Die boodskap vir ons vandag
Die ontdekking van die Dooie See-rolle was nie net ’n argeologiese triomf nie, maar ook ’n kragtige getuienis dat God se Woord nooit verlore, verdraai of buite bereik van herstel is nie.
Vir eeue lank het teenstanders van die geloof beweer dat die Bybel deur die eeue herskryf is. Die rolle het daardie argument weerlê. Wat God geïnspireer het, het Hy bewaar. Soos Jesus gesê het: “Die hemel en die aarde sal vergaan, maar my woorde nooit” (Matt 24:35).
Die rolle herinner ons ook aan die toewyding van diegene wat die Skrif gekopieer, bestudeer en gekoester het. In ’n tyd sonder drukkery of digitale stoorplek het die bewaring van God se Woord vaardigheid, geduld en eerbied vereis. Dit daag ons uit om ons Bybels met dieselfde respek te hanteer.
Meer as 70 jaar ná hul ontdekking bly die Dooie See-rolle ontsag inboesem. Hulle is ’n stofbedekte, antieke herinnering dat die waarheid van God se Woord nie broos is nie. Dit is onwankelbaar, dit deurstaan elke toets van tyd, kritiek en skeptisisme. Soos die verborge rolle, mag God se beloftes soms ver weg of begrawe lyk – maar hulle bly lewendig, gereed om herontdek te word deur dié wat Hom met hulle hele hart soek.
Waar is die rolle vandag?
Die meeste van die Dooie See-rolle word bewaar in die Heiligdom van die Boek, ’n indrukwekkende afdeling van die Israel-museum in Jerusalem. Die wit koepel weerspieël die vorm van die antieke houerdeksels waarin die rolle versteek is, terwyl die klimaatbeheerde omgewing die brose perkament en papirus teen lig en vog beskerm.
Die groot Jesaja-rol, meer as sewe meter lank, is die pronkstuk en word in ’n spesiaal ontwerpte kas vertoon. Baie van die meer delikate fragmente bly in donker, verseëlde berging om agteruitgang te voorkom.
Sommige rolle word in die Jordaniese Museum in Amman gehuisves, aangesien verskeie grotte oorspronklik in destydse Jordaanse gebied ontdek is. ’n Handvol fragmente wat vroeër in private versamelings was, is sedertdien deur Israel of Jordanië teruggekry.
Vandag kan die rolle, danksy hoëresolusie- digitale fotografie, aanlyn bestudeer word deur geleerdes en nuuskierige lesers wêreldwyd – wat verseker dat hierdie skat van Bybelse geskiedenis toeganklik bly sonder om die oorspronklike manuskripte te benadeel.
…om die volle artikel te lees, skaf gerus vir jou hierdie JUIG Tydskrif aan! Koop eksemplare by toonaangewende supermarkte, of vind dit (druk of digitaal) aanlyn by joygifts.co.za.
Klik hier om OP HOOGTE van die nuus te bly deur op ons GRATIS weeklikse nuusbrief in te teken.
> Ondersteun asseblief Christen-media en -joernalistiek in Suid-Afrika. Help ons om die Woord van God te verkondig en standpunt in te neem vir die waarheid deur ’n skenking aan ons bediening te maak. Ons waardeer jou ondersteuning. Klik hier om hande te vat met JUIG! Tydskrif.
Datum gepubliseer: 20/10/2025
Foto slegs ter illustrasie.
VRYWARING
JUIG! Nuus is ’n Christen-nuusportaal wat vooraf gepubliseerde artikels deur skrywers van oral in die wêreld beskikbaar stel. Die skakel en oorspronklike bron van elke artikel word verskaf en die skrywer van elke artikel word ook aangedui (waar moontlik). Hoewel ons ook baie van ons eie artikels publiseer wat deur JUIG! se eie joernaliste geskryf is, skep ons nie uitsluitlik ons eie inhoud nie. Enige sienings of menings wat op hierdie webtuiste verskyn, is uitsluitlik dié van die skrywer en verteenwoordig nie noodwendig dié van die maatskappy nie.
